Minka Nijhuis: De media obsessie met The Lady

Minka Nijhuis: De media obsessie met The Lady

Om over na te denken: WO2 door onze ogen van nu

Toeristen in Auschwitz, 2008. Eerste prijs World Press Photo 2009, categorie 'Arts and Entertainment' (serie).
Photo en Copyright Roger Cremers.

Foto's die soms doen glimlachen maar ook en vooral ongemak veroorzaken. Foto's waarmee de fotograaf - Roger Cremers - ons vragen stelt. Hoe kijk ik naar de Tweede Wereldoorlog? Wat betekent Auschwitz voor mij? En Normandië, D-Day? En Stalingrad, waar op een immens slagveld vrijwilligers overblijfselen van de omgekomen Russische militairen opgraven - en na identificatie herbegraven? En dan ook Ysselsteyn, de Duitse militaire begraafplaats in Nederlands Limburg? Een mooie expositie, in het Verzetsmuseum in Amsterdam, en een mooi boek.

Lees mijn volledige blog hierover (Franstalig):
La seconde guerre mondiale, vue d’aujourd’hui:
Çomment vivons-nous la Seconde Guerre Mondiale aujourd'hui? Plus de soixante-dix ans après la Libération, comment regardons-nous notre passé? Roger Cremers a photographié des touristes à Auschwitz, des acteurs rejouant des scènes de la Libération, des commémorations en Normandie, des bénévoles qui retrouvent, identifient et réenterrent des combattants morts pour la Russie à Stalingrad... Une belle exposition au Musée de la Résistance d'Amsterdam (Verzetsmuseum), qui fait réfléchir, et qui fait naître plus de questions que de réponses.

De Persgroep mag geen #Uitpersgroep zijn!

En (foto-)journalisten zijn geen citroenen. Het houdt een keer op.
Wil je kwaliteit? Dan zit daar een prijskaartje aan.
Steun de actie van de NVJ!

Supervrouwen in Amsterdam

In mijn stad, Amsterdam, zijn een paar jonge vrouwen die verrassende en bewonderenswaardige initiatieven nemen. Waarschijnlijk zijn die er ook wel elders – en natuurlijk zijn er ook mannen en minder jonge vrouwen die interessante dingen op touw zetten. Maar goed, recent ben ik vooral een paar jonge vrouwen (in alfabetische volgorde: Caro Bonink, Jip Heijmerink en Mick La Rock) tegen het lijf gelopen die wel heel leuke, interessante dingen hebben verzonnen. Dingen die navolging verdienen. En die in ieder geval inspirerend werken. (Het verhaal van Caro staat onderaan, doorscrollen dus...)

BIJLMERTOUR

Jip Heijmerink

Neem Jip Heijmerink. Naast haar werk als webredacteur voor de richtte zij haar eigen bedrijf op: Culture by Artists. Samen met verschillende kunstenaars organiseert zij enerzijds bedrijfsevenementen en anderzijds bijzondere tochten door bijzondere wijken van Amsterdam.

Mick La Rock (links)a an de start
van de Bijlmertour (foto Jip Heijmerink) 

Een (fiets)tocht die ik gemaakt heb samen met Jip en beeldend kunstenaar Mick La Rock (pseudo van Aileen Esther Middel, verantwoordelijk voor de Graffiti-tentoonstelling in het Amsterdam Museum), ging langs de graffiti in de Bijlmer. Het gaat om graffiti in brede zin: je ziet ook heel veel muurschilderingen en andere kunstwerken. Waarbij Mick – behalve een zeer creatieve, inspirerende kunstenaar ook een begaafd storyteller – niet alleen de kunstwerken laat zien, maar ook heel veel vertelt over de architectuur, geschiedenis en sociale achtergrond van de Bijlmer: hoe er van de goede bedoelingen van de stedenbouwers weinig terecht kwam, want de werkelijkheid laat zich niet in een theorie vangen. Het pakt altijd anders uit. 

Mick La Rock (links) en
collega-kunstenaar Sarah Payton

Door de woon-, werk-, winkel- en vrijetijdsfuncties van die nieuwe wijken uit elkaar te halen (volgens de theorie van o.a. Le Corbusier) liep eigenlijk vanaf het begin alles in de soep. Zo lag de logistiek maanden achter op de woningbouw: van winkels tot openbaar vervoer, niets was nog klaar toen de eerste bewoners de flats betrokken. Het was een woestenij (zoals later ook IJburg… Stedenbouwers leren niet snel).

Een muurdecoratie in graffiti-stijl (met geschilderd doel)

 Die eerste bewoners vertrokken dus ook vaak weer. Midden jaren 1970 kwam, met de onafhankelijkheid van Suriname, een enorme golf Surinaamse en Antilliaanse nieuwkomers. Ook nam de drugscriminaliteit hand over hand toe. De gigantische parkeergarages werden prooien voor autodieven, de overdekte gangen van diezelfde garages naar de galerijwoningen vormden een ideaal terrein voor roofovervallen – nergens was je veilig meer. Zelfs het weelderige groen had negatieve kanten: het onttrok mensen met kwaad in de zin aan het zicht.

Een verwijzing naar Suriname: de vogelkooitjes '
waarin veel Surinaamse mannen hun vogels 'uitlaten...

... en de vogeltjes

 Sindsdien is de wijk – of eigenlijk: zijn de wijken, want de Bijlmer is allesbehalve één geheel) volledig op de schop gegaan. De drugsdealers zijn verdreven, de idioot grote flatgebouwen zijn voor het merendeel teruggebracht tot menselijke proporties, er zijn winkels, markten, scholen, kantoren en vooral: de Bijlmer is weer veilig. Mick kent die hele geschiedenis op haar duimpje en daarnaast laat ze je zien hoe de kunst heeft bijgedragen aan het stopzetten van de verloedering, nee, meer dan dat: de muurschilderingen en andere kunstwerken hebben de wijken mooier gemaakt, vrolijker, en vormden tegelijk een stimulans voor de woningcorporaties om de flats op te knappen. En guess what? Zelf word je er ook vrolijker van, enthousiast, ja bijna verliefd op de Bijlmer… (en ook een beetje op supervrouwen Mick en Jip natuurlijk).

Graffiti in de Bijlmer, in samenwerking met het Amsterdam Museum. Op 21 november, 12 december 2015 en 16 januari 2016. € 22,50 voor 2,5 uur (en lunch in het atelier van Mick LaRock). Wie niet met zijn eigen fiets kan komen, kan er één huren.

http://www.culturebyartists.com/#shortcuts

http://www.micklarock.com/

https://www.amsterdammuseum.nl/activiteiten/bijlmer-fietstour

Een decoratie van de Braziliaanse groep La Rua

Pacman...

Vermomming van utilitaire bouwseltjes

Muurschildering van La Rua

Muurschildering van La Rua

Sculpturengroep van de Kameroens-Belgische kunstenaar Pascale Tayou 'Les Pisseurs d'Amsterdam'. De kleuren van de zes beelden zijn gebaseerd op de Kameroense, Nederlandse en Belgische vlag. “Toen ik in de Bijlmer was, zag ik niets grappigs,” vertelt Tayou, “en ik wou gewoon iets grappigs. Dus het werd een menselijke vorm, en die vorm ben ik. Veel beelden van mij, naakt, aan het plassen.”

KIJK IN DE PIJP

Caro Bonink

Een ander, geweldig initiatief komt van fotografe Caro Bonink. Zij stond aan de wieg van het project Kijk in de Pijp. Een jaar lang liet zij oudere bewoners van de Amsterdamse wijk die de Pijp heet, zichzelf en hun omgeving fotograferen. Met van alles en nog wat: van iPad en smartphone tot analoge camera. Dat muntte uit in een tentoonstelling in het Amstelhuis (hoek Ceintuurbaan en Amsteldijk), een boek (met teksten van Parool-verslaggever Frenk der Nederlanden) en een filmpje van (ex-Parool fotograaf) Peter Elenbaas, met name bekend van de rubriek en boeken Onbewolkt. Het filmpje is op CD gezet en bij het boek gevoegd.

'Karel' met kleinkinderen

Het begon allemaal met Caro’s vader. Hij was jaren ziek, maar wilde zijn dochters er niet mee belasten. Pas na zijn dood ontdekten Caro en haar zusje Miriam dat hun vader dikwijls eenzaam moest zijn geweest. Ze richtten de Stichting Karel op, genoemd naar (de koosnaam van) hun vader, Frans Bonink. Die stichting zet zich in voor ouderen in de Pijp, door kleinschalige evenementen voor hen te organiseren en te zorgen dat ze niet vereenzamen. Caro en een paar aankomende fotografen hebben de ouderen tijdens dit project begeleid. Het begrip ‘oudere’ is in dit geval overigens breed: de jongste deelnemer was 50 jaar, de oudste 101.

Tante Annie en nicht Annie

Wat de mensen fotograferen, varieert van wat er op hun tafel ligt, op de schoorsteen staat of aan de muur hangt, tot hun buurt, de mensen die ze tegenkomen, gebouwen, de Albert Cuyp, dieren in de wijk, kortom, alles. Je kunt zien dat ze ‘les’ hebben gehad van beroepsfotografen: er zitten reuze mooie of geestige foto’s bij. En allen die ik op de tentoonstelling sprak, waren zonder uitzondering enthousiast – niet in de laatste plaats Tante Annie van 101 (‘Ik loop zonder stok en ik doe alles nog zelf!’).

Ga de foto’s zien in het Amstelhuis, of, in januari en februari 2016, in de Oba Cinétol! En koop het boek (met CD dus)! Het is voor € 15,- te bestellen via de website van Stichting Karel. Het is het geld dubbel en dwars waard. Laat je vervolgens inspireren door de mooie verhalen van de mensen en de foto’s: doe iets soortgelijks in je eigen wijk. Of iets anders… 

Oja, en stem op Caro Boninks foto bij de fotowedstrijd die het Joods Historisch Museum heeft uitgeschreven, naar aanleiding van de tentoonstelling van de (prachtige) foto's van Leonard Freed over het Joodse leven in Amsterdam na de oorlog. De wedstrijd wil de beste foto belonen die het tegenwoordige Joodse leven vastleggen. Caro en haar foto van Samuel's Bar Mitswa verdienen het. http://www.jckfotowedstrijd.nl/ 

Hoe doet Nederland het? De economie in vogelvlucht

De stand van zaken gezien door de OECD/OESO.

Stedelijk Museum Amsterdam ontvangt schenking Karel Appel schets

Het Stedelijk Museum kreeg een bijzondere schenking: de enige originele schets van de beroemde muurschildering die kunstenaar Karel Appel in 1956 maakte voor het voormalig Stedelijk restaurant. De schenker wenst anoniem te blijven. De schets is vanaf 26 februari te zien in het museum.

Beatrix Ruf, directeur Stedelijk Museum Amsterdam: “Wij zijn ongelooflijk blij dat een werk dat zo duidelijk bij het Stedelijk hoort eindelijk zijn thuis vindt. De voorstudie is een geweldige aanvulling op de werken van Karel Appel in de Stedelijk collectie.”
Bart Rutten, hoofd collecties Stedelijk Museum Amsterdam: “Het mooie van deze verrassing is dat het geschonken wordt op het moment dat we de grote Appelwand aftimmeren voor de komende Matisse tentoonstelling. Deze schenker weet een prachtige pleister te plakken op deze nu noodzakelijke maar toch ook moeilijke keuze om hem tijdelijk te verbergen.”
Louise Wijnberg, schilderijenrestaurator van het Stedelijk Museum en restaurator van de Appel-wand: “Ik heb deze schets de afgelopen twintig jaar meerdere malen bestudeerd. Het is heel bijzonder dat je aan de voorstudie kunt aflezen hoe het werkproces van Appel was. Je kunt zien dat die schets heel bepalend is geweest voor het maken van de wandschildering, want hij heeft hem bijna letterlijk overgenomen. De verfspatten van het schilderen zitten zelfs nog op de schets.”

Over de wandschildering

Vijf jaar nadat Karel Appel (1921 - 2006) de wanden van de ‘koffiekamer’ van het Stedelijk Museum beschilderd had, kreeg hij in 1956 opnieuw een opdracht van directeur Willem Sandberg: het beschilderen van een wand in het voormalige restaurant. Het werd een kleurrijke schildering waarbij drie figuren over de muur dansen; een gekuifde vogel, een mens en een bloem. De compositie hield rekening met de muur en de ruimte ervoor zoals twee deuren, een loopbrug en de zitplaatsen van de bezoekers van het destijds nieuwe restaurant.
Door verbouwingen zijn elementen in de muur veranderd, maar de vrolijke en monumentale schildering heeft zijn kracht behouden. De blauwe deur bleef deel uitmaken van het geheel evenals het ovalen raam uitgevoerd in de toen nieuwe glasappliqué-techniek waardoor direct daglicht scheen. Karel Appel zocht niet alleen naar nieuwe vormen van expressie maar paste ook nieuwe technieken toe en combineerde deze.

2015 World Press Freedom Index

World Press Freedom Index 2015: decline on all fronts
The Reporters Without Borders World Press Freedom Index ranks the performance of 180 countries according to a range of criteria that include media pluralism and independence, respect for the safety and freedom of journalists, and the legislative, institutional and infrastructural environment in which the media operate.

Nederland 4e plaats, 2 naar beneden vergeleken bij 2014. Scandinavische landen op kop. US naar beneden. Stijgers: Mongolia, Tunesië.

205 World Freedom Index (RSF)

Ding mee naar de Scriptieprijs Villamedia 2014 – Villamedia

Voor de dertiende maal looft vaktijdschrift Villamedia de Scriptieprijs Villamedia uit. De prijs is een bekroning voor de beste afstudeerscriptie van studenten aan een HBO- of WO-opleiding journalistiek. Ook afstudeerscripties van studenten uit andere studierichtingen zijn welkom, mits het onderwerp betrekking heeft op de media.

Scripties worden beoordeeld op originaliteit van onderwerpkeuze en op aanpak, stijl en diepgang. Er moet sprake zijn van eigen research en/of literatuuronderzoek, uitmondend in een oorspronkelijk, goed (‘journalistiek’) geformuleerd en prettig leesbaar betoog. De scriptie moet goedgekeurd zijn door de opleiding, tussen 14 november 2013 (toen de inzendtermijn van de vorige Scriptieprijs sloot) en 13 november 2014.

Er worden twee afzonderlijke prijzen toegekend: één voor een bachelorscriptie en één voor een masterscriptie.

Elke prijs bestaat uit een bedrag van 500 euro en een oorkonde.

De prijswinnaars worden bekend gemaakt in het eerste nummer van Villamedia van het jaar. De prijzen worden begin 2015 feestelijk uitgereikt gelijktijdig met de uitreiking van de Journalist van het Jaar.

De jury bestaat uit Aleid Truijens (voorzitter) en twee oud-winnaars van de prijs, Cyntha van Gorp en Ayolt de Groot. Meer informatie bij Jacqueline Wesselius (coördinator): 06-54956842, scriptieprijs@villamedia.nl

De scriptie moet uiterlijk 14 november in viervoud (in print!) en vergezeld van een samenvatting (1 A4, in Word of pdf) worden gestuurd naar Villamedia, t.a.v. Jacqueline Wesselius, Postbus 75997, 1070 AZ Amsterdam, onder vermelding van: Scriptieprijs. Voor aanlevering als pdf: eerst overleg! De samenvatting dient (ook) per e-mail (scriptieprijs@villamedia.nl) te worden aangeleverd.

Over de uitslag kan niet worden gecorrespondeerd.

http://www.villamedia.nl/home/scriptieprijs/

Coeliakie is geen limitatie (Celiac disease is no limitation) - Personal...

Au Bonheur des Dames - ou Au Malheur?

Wat een schrik was dat, toen ik op een avond uit Parijs terugkeerde. In de bus vanaf station Zuid naar huis zag ik een groot, schreeuwerig geel bord op een vertrouwde plek. 'OPHEFFINGSUITVERKOOP!' stond er op het bord. De winkel: Au Bonheur des Dames. Ik heb er veel voetstappen liggen en heel veel oorbellen en andere sieraden gekocht, voor mezelf en voor anderen. Het was zo'n vertrouwd adres, waarvan je zeker wist: hier slaag ik, hier vind ik wat ik zoek. En die winkel verdwijnt? Ik kon mijn ogen niet geloven.

Een paar dagen later ging ik poolshoogte nemen en kwam er prompt een vriendin tegen, die dezelfde reflex had. 'Tja, het is niet anders,' zei de eigenares, die de zaak veertig jaar had gerund.
'Ik heb geen goede opvolger kunnen vinden. En dus moet ik de winkel opheffen.'
'Niet leuk!' riepen wij in koor.
We waren niet de enigen, verzekerde Yvonne Leijten ons. En zelf vond ze het ook wel jammer. Maar het werd te zwaar, en ze wilde nog wel eens iets anders doen. Dus...

Bij wijze van troost stortten we ons op de sieraden in de uitverkoop - hoewel er volgens Yvonne Leijten 'al veel weg was' en de winkel 'pas in april 2015' definitief zou sluiten.

Au Bonheur des Dames is - behalve deze bijouterie - een roman van Emile Zola. Daarin gaat het over een warenhuis - Au Bonheur des Dames - dat duidelijk geënt is op het echt bestaande warenhuis Au Bon Marché, dat nog steeds bestaat, maar toen - in de jaren 1870... -  spiksplinternieuw was, één van de eerste warenhuizen in Europa en het eerste in Parijs.

Zola's roman beschrijft het reilen en zeilen van zo'n warenhuis waarin de mode voorop staat: hoe klanten verleid worden om te kopen, maar ook hoe het soms sappelen is en hoe employés elkaar naar de kroon steken.

Julius del Canho, de (belezen) grootvader van de huidige eigenares, noemde zijn winkel naar Zola's roman toen hij zijn bijouterie in 1913 aan de Heiligeweg begon. De naam werd een begrip voor vele generaties vrouwen (en sommige mannen). Een kwart eeuw na de oprichting kwam het filiaal in de Beethovenstraat erbij.

De bezetting maakte korte metten met de winkel. De familie Del Canho werd gedeporteerd naar Auschwitz - met uitzondering van de moeder van Yvonne Leijten, die als enige onderdook, en een van haar zussen, die naar Amerika was geëmigreerd. De Verwalter die Au Bonheur des Dames gedurende de bezetting moest beheren, maakte er een zooitje van.

Na de oorlog vond Leijtens moeder de zaak leeg terug. Ze leende een tientje van haar boekhouder en begon van voren af aan. Ze had toen nog alleen de winkel in de Beethovenstraat en daar maakte ze weer een mooie zaak van, met veel trouwe klanten. Yvonne Leijten nam vervolgens het stokje over en leidde de winkel ook nog zo'n veertig jaar.

Maar nu is het op. Over en uit. In Het Parool vertelt Leijten haar verhaal. Nog een paar maanden en dan is het echt voorbij, voorgoed voorbij... Laten we in ieder geval nog even profiteren van de opheffingsuitverkoop...


De gouden tijden zijn voorbij voor Au Bonheur des Dames - AMSTERDAM ZUID - PAROOL

Wat als commercie infiltreert in onafhankelijke journalistiek? - Opinie - TROUW

Wat als commercie infiltreert in onafhankelijke journalistiek? - Opinie - TROUW

Persbericht: zwangere vrouwen en kinderen in Europa geen toegang tot zorg - Dokters van de Wereld (persbericht)

Dokters van de Wereld (Médecins du Monde) schrijven:

In aanloop naar de Europese verkiezingen van 2014 presenteert het internationale netwerk van Dokters van de Wereld (Médecins du Monde) vandaag haar rapport over toegang tot zorg in Europa in tijden van crisis. Uit onderzoek onder bijna 30.000 bezoekers van de klinieken van Dokters van de Wereld blijkt dat vrouwen steeds meer gedwongen worden de kosten van prenatale zorg zelf te dragen. Dit is een direct gevolg van de bezuinigingen in de zorg door de Europese politiek. Dokters van de Wereld roept daarom Europese overheden en instellingen op nationale gezondheidssystemen toegankelijk te maken voor iedereen die in de EU woont.

Hoewel vrouwen en kinderen vanwege hun steeds grotere kwetsbaarheid speciale bescherming zouden moeten krijgen, blijkt uit het rapport dat juist zij meer van de crisis te lijden hebben dan andere groepen van de bevolking. In veel landen moeten zwangere vrouwen zonder ziektekostenverzekering alle kosten van prenatale zorg en de bevalling zelf betalen. Ongedocumenteerde vrouwelijke migranten hebben het zelfs nog moeilijker. Doordat zij de financiële middelen niet hebben, ontvangen zij deze zorg veelal niet of te laat. 

Uitkomsten onderzoek

In het rapport presenteert het internationale netwerk van Dokters van de Wereld de belangrijkste resultaten op basis van 29.400 consulten in zorgcentra en klinieken in 25 steden in acht landen (Duitsland, België, Spanje, Frankrijk, Griekenland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland):

- Twee derde van de zwangere vrouwen had geen prenatale zorg gekregen voordat zij zich tot de Dokters van de Wereld centra wendden. Van degenen die geen toegang tot prenatale zorg hadden, kwam 43% veel later op consult dan raadzaam was. 

- Nog niet de helft van de kinderen was gevaccineerd tegen tetanus, hepatitis B, mazelen of kinkhoest. In sommige landen was dit minder dan 30%, beduidend lager dan het percentage voor de algemene bevolking dat rond 90% schommelt.

- Slechts 2% van de gebruikers van de Dokters van de Wereld diensten noemt de eigen gezondheid als reden van migratie. Dit gegeven ontkracht het argument dat regelingen voor sociale voorzieningen een grote aantrekkingskracht op migranten hebben. 

- 76% van de respondenten zegt minstens eenmaal met geweld in aanraking te zijn geweest. Bijna 20% van dit geweld vond in Europa plaats.

Voor het volledige persbericht, klik hier.

Oproep Dokters van de Wereld ondersteunen

Dokters van de Wereld brengt de boodschap onder de aandacht bij de internationale politiek. Wanneer deze ondersteund wordt door Nederlandse burgers staan zij nog sterker. Via names-not-numbers.org kan men daarom een petitie ondertekenen die aandacht vraagt voor vrouwenrechten. De handtekeningen worden vervolgens tijdens de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling in september 2014 aan de VN aangeboden.

Gluten

Wat is (en niet: wat zijn) gluten? Veel mensen, vooral in de VS en vooral in Californië, volgen nu wat zij denken dat een glutenvrij dieet is. Ook in Nederland zijn er steeds meer - veel en veel meer dan de 1 op de honderd of zo die coeliakie heeft of dermatitis herpetiformis, twee vormen van de auto-immuunziekte die ook wel omschreven wordt als glutenintolerantie.

Vraag de eerste de beste 'coeliaak' wat gluten is en je zult een uitgebreid antwoord krijgen: een eiwit (gliadine en glutenine) dat in tarwe, rogge, spelt, gerst, kamut voorkomt en waarmee trouwens veel andere granen besmet zijn.

Vraag iemand die voor de lol glutenvrij is wat gluten is, en je krijgt deze antwoorden:



Ze hadden het hier kunnen opzoeken, livescience.com:

Of, in Nederland, hier, op glutenvrij.nl.

See my new blog on the website of Le Monde.
Alain de Botton: l’art et la vie

Alain de Botton: l’art et la vie

Share on twitterShare on facebookShare on gmailShare on favoritesMore Sharing Services

Post-it géant au Rijksmuseum: l'art comme thérape

On dirait des Post-it géants. Des carrés jaunes couverts de textes et apposés ça et là dans les salles du Rijksmuseum, tantôt auprès d’une toile, d’une sculpture, d’une estampe ou d’un meuble, tantôt à l’entrée d’une salle, y compris le grand hall central.

Impossible de les manquer, ces Post-it. On ne peut pas y échapper. Le visiteur non averti en sera surpris, d’autant plus s’il a manqué le premier de ces « Post-it », à l’entrée, justement, expliquant qu’il s’agit ici d’une exposition, L’art est thérapie.

Alors, qu’est-ce qu’on lit sur ces papiers jaunes ? A propos de La ruelle de Vermeer,

La ruelle de Vermeer

par exemple : « (…) Cette peinture veut nous montrer que l’ordinaire peut être tout à fait spécial. (…) Elle soutient qu’il suffit de faire les choses modestes que l’on attend de nous. Le tableau vous demande d’être un peu comme lui-même : d’adopter l’attitude qu’il aime et de l’appliquer à votre vie. » Et la leçon à tirer de tout cela ? Le tableau offre une remède à la « maladie » suivante : « La vie est ailleurs, j’ai un désir de grandeur mal placé. »

Un peu plus loin dans la même Galerie d’Honneur, à la place – effectivement – d’honneur qui lui convient : La ronde de nuit de Rembrandt. Autre tableau qui offre une « thérapie » à une « maladie »’, à savoir : « Je ne supporte pas les endroits pleins de monde ; j’aimerais que cette salle soit moins encombrée. » Pour être pleine de monde, en effet, cette salle l’est. Pour qui ne prend pas l’audioguide et a besoin de lire le texte, il doit être difficile, voire impossible, d’y accéder, tellement les gens se pressent autour. Et le ‘remède’ ? «(…) Nous sommes ici (…) dans une foule, mais sans but collectif. Ceux dans le tableau sont ce que nous devrions être, une bande de copains, une véritable équipe (…). Mais étrangement, cette peinture nous montre aussi la solitude, car elle nous raconte ce qu’il nous manque quand nous nous sentons seuls. Et savoir ce que notre solitude cache est le premier pas pour en adoucir la douleur. »

La Ronde de nuit, de Rembrandt

Assez d’exemples. Vous saisissez l’idée. L’exposition et la ‘thérapie’ en question sont loin d’être ordinaires. Ne serait-ce que l’un des organisateurs en est Alain de Botton, philosophe britannique d’origine suisse et auteur de best-sellers comme Comment Proust peut changer votre vie, Petite philosophie de l'amour,L'architecture du bonheur, ouPetit guide des religions à l'usage des mécréants, pour ne nommer que quelques titres. Son complice pour cette exposition est le philosophe et historien d’art John Armstrong, lui-même auteur de plusieurs livres (Love, Life, Goethe, ou In Search of Civilization, Life Lessons from Nietsche etComment apprivoiser l’argent). Armstrong, Ecossais vivant en Australie, est co-auteur du livre Art as Therapy (L’art comme thérapie - modification minuscule par rapport au titre de l’exposition, mais grande différence de signification).

Alain de Botton. foto Vincent Mentzel 2014

Cette exposition – ou plutôt cette réinterprétation des œuvres qui sont là de toutes façons – veut nous montrer l’art sous un jour différent, afin d’en tirer des leçons pour notre vie de tous les jours. Iconoclaste ? Bien entendu, comme tout ce que fait Alain de Botton. Sujet à controverse ? Pour sûr. Mais il souligne aussi que, autrefois, l’art avait bel et bien un but pratique. Dans sa présentation, il nous montre une affiche de propagande nazie , avec Hitler en héros au premier plan. De la propagande ? Certes, « pour le mal ». Mail il y eut aussi, soutient-il, de la propagande « pour le bien ». Et il nous montre, entre autres, des dessins (fin 16e siècle) illustrant des leçons de morale autour de l’argent : « la pauvreté se porte plus légèrement que la richesse » (il est plus facile de se bien se conduire si on est pauvre que si on est riche), « des parents pauvres rencontrant leurs enfants riches » (il faut savoir être prévoyant et ne pas gâter ses enfants en leur donnant tout ce que l’on possède).
Ce n’est pas par hasard qu’on trouve là des thèmes chers à De Botton, qu’il propage tout au long de son œuvre, qu’elle soit écrite, multimédiale – ou sous forme de la School of Life, « école »de la vie ouverte à Londres, puis à Melbourne, au Brésil et qui vient d’ouvrir deux « succursales » en Europe, à Amsterdam et à Paris (28, rue Pétrelle, 75009).

Ouverture de la School of Life in Amsterdam

Ce n’est pas par hasard non plus que l’inauguration officielle de laSchool of Life Amsterdam s’est faite au même moment que le vernissage au Rijksmuseum. L’ambiance, certes, fut très différente – même pour les présentations à la presse. Si celle du « Rijks » était suivie par des journalistes de tous bords, dont beaucoup de critiques d’art, l’ouverture de la « School of Life » attirait une foule très « tendance », où l’on notait beaucoup de jeunes gens au jeans (trop) serrés, aux chaussures jaunes (trop) pointues, à la chemise blanche portée sur le pantalon et à la barbe de deux-trois jours. Et beaucoup de jeunes femmes habillées de noir, longues, longilignes, aux jambes qui n’en finissaient pas au-dessous des jupes ultra-courtes et au-dessus des talons aiguille. De Botton et Armstrong contrastaient heureusement dans leur costume classique – Armstrong modeste, à l’arrière-plan, De Botton omniprésent, souriant, volant d’un groupe à l’autre, prêt à répondre à toutes les questions – même celles mettant en question le concept même de sa School of Life.

A l'ouverture de la School of Life Amsterdam

Et c’est vrai qu’il serait facile d’être cynique. Car les titres des cours, pardon, des « classes » (tous les titres sont en anglais, même si les cours sont donnés dans la langue du pays), « Comment être dans une relation (ou non) », « Comment améliorer vos conversations », « Comment se faire moins de soucis d’argent » permettent de se poser des tas de questions. Qu’y apprend-on, au juste ? « tout ce qu'on n'a pas appris à l'école. A être heureux, à faire durer l’amour ou encore à réaliser son potentiel. » dit le site du siège parisien, ouvert depuis fort peu également. Mais encore ?

Les enseignants (en majorité des philosophes, mais aussi, par exemple, des économistes ou des experts en organisation) promettent d’éclairer tous les problèmes de la vie quotidienne à l’aide de la philosophie, de la psychologie, mais aussi de l’économie par exemple – le tout sans dogmatisme, sans « l’optimisme à l’américaine », mais avec légèreté et aussi du sérieux. Vaste programme.

Les cours sont soutenus, pourrait-on dire, par les livres, des petits volumes genre « guide pratique »(« How To… ») ou bien genre « Que sais-je ? », mais plus jolis, et des gadgets divers et variés, comme les carnets de notes pourvus d’une petite introduction à l’un des grands philosophes, de « bougies utopiques », d’aphorismes distribués généreusement, du genre « la preuve d’une bonne éducation : l’enfant n’a aucun désir de devenir célèbre », ou encore : « N’interrompez jamais votre ennemi quand il est en train de commettre une erreur ».
Il serait facile d’y voir le résultat d’un service de marketing extrêmement bien huilée. Il serait facile aussi de critiquer le système de franchising, qui fait que « Londres » tient tout fermement en main sans laisser aucune possibilité d’adaptation au pays – ce qui ne rend pas la vie des représentants « locaux » plus facile. Il serait encore facile de dénoncer le côté « secte ».

Ariane Huffington

D’un autre côté, notamment l’école de Londres a (eu) des invités intéressants : Ariane Huffington, Richard Hytner de Saatchi & Saatchi, par exemple. Et il y l’enthousiasme, la générosité même, de ceux qui enseignent et qui organisent. « Si on voulait gagner de l’argent, on vendrait des hamburgers », ne se lassent-ils pas de répéter. (En attendant, les livres d’Alain de Botton se vendent comme des petits pains, mais ça, c’est une autre histoire.) Et notamment les cours de l’école de Londres ont enchanté des dizaines de milliers « d’étudiants ».

Laissons-leur donc le bénéfice du doute et allons-y voir de plus près un jour ou l’autre. Et ce qu’il faut très certainement aller voir, c’est l’exposition auRijksmuseum. Ne serait-ce que parce que tout « prétexte »est bon pour aller (re-) visiter ce très beau musée. Et comme prétexte, on pourrait en trouver de plus mauvais… L'exposition dure jusqu'au 7 septembre. Vous avez tout l'été...

L'art et la thérapie par l'humour

Share and Enjoy

Expositie Femia Morselt in Rosa Spierhuis

Vanaf vandaag, 13 april, exposeert Femia Morselt, samen met Taeke de Jong, in het Rosa Spierhuis in Laren.
Ga dat zien,  het is de moeite waard!
Dagelijks te bezichtigen van 10.00 uur tot 16.00 uur,  tot 8 juni 2014.

Geen tijd voor Proust - wel tijd om te luisteren!

Ons koorlid Jelle Noorman is geïnterviewd in het VPRO-programma 'Nooit meer slapen' (luister terug op de website).

Behalve bas in Magna Voce en (na 7 jaar scheidend) voorzitter van dit koor is Jelle Noorman sinds jaar en dag vertaler (o.a. van de meeste boeken van Alain de Botton) en daarnaast ook schrijver. Na een drietal essays, voornamelijk over Frankrijk, publiceerde hij nu zijn eerste roman, 'Geen tijd voor Proust'.

Luister dus allen naar het interview van Jelle door Emmie Kallau! En beter nog, lees zijn boek (te koop in de betere boekhandel. De meeste van zijn andere boeken - zijn eigen boeken en zijn vertalingen - zijn ook te leen/te lezen in de OBA.


Kijk voor het interview in 'Nooit meer slapen' op vpro.nl. Of makkelijker nog, luister het gesprek hier terug.

Jelle Noorman: Geen tijd voor Proust. Uitg. Atlas 2014, 400 blz., ISBN 9789025442767, € 24,99.
Jelle Noorman publiceerde eerder 'De haan op de mesthoop, een culturele geschiedenis van Frankrijk', (2001, Atlas), 'Een culturele geschiedenis van Frankrijk' (2007, Olympus) en 'Mijn Frankrijk' (2004, Atlas; 2008, Pandora).

Onjuist bericht in de Volkskrant

Het venijn zit in de staart. Een (optimistisch) artikel over de mogelijkheid van uitschakeling van het gen dat Down veroorzaakt, eindigt met een stelling die wel érg simplistisch is, om niet te zeggen onjuist. De Volkskrant schrijft, op 21 juli 2013:

‘Downpatiëntjes hebben bijvoorbeeld meer kans op coeliakie of glutenintolerantie. [volgt een citaat van ‘Down-specialist Michel Weijerland uit het Rijnland Ziekenhuis:] “We hebben ontdekt dat je dat op een heel simpele manier kunnen voorkomen door tussen de vierde en zesde maand de borstvoeding aan te vullen met gluten.” Was dat maar waar! Ook in Nederland is de richtlijn nu (terecht of ten onrechte) dat baby’s het beste gluten in de voeding kunnen krijgen tussen vier en zes maanden. Maar coeliakie is daarmee nog niet verdwenen…

Weijerland verwijst (indien hij juist geciteerd is) naar een Zweedse studie, waarover ook het Glutenvrij Magazine en www.glutenvrij.nl bericht hebben en waarin wordt gesuggereerd – aan de hand van een vergelijkende studie, na een ‘coeliakie-epidemie’ in Zweden – dat het percentage gediagnosticeerde gevallen van coeliakie ‘significant’ verminderde nadat de leeftijd voor de introductie van gluten in de babyvoeding was teruggebracht naar vier maanden (terwijl die leeftijd eerst verhoogd was, hetgeen de ‘epidemie’ tot gevolg had). Maar zelfs dan komt coeliakie nog altijd twee keer zoveel voor in Zweden (2 procent) als in de rest van Europa. Bovendien maakt de studie niet duidelijk waarom en hoe dit zo zou werken, in welke omstandigheden en hoeveelheden de gluten werd geïntroduceerd. Al deze bezwaren zijn duidelijk verwoord in het wetenschappelijke artikel van coeliakie-specialisten Sabine Vriezinga en Luisa Mearin in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.


www.glutenvrij.nl/gm4_2013
Uitschakelen syndroom van Down in de Volkskrant 21-07-2013
Prevent celiac disease, Ivarsson et al
S.Vriezinga en L.Mearin: Tolerantie voor gluten door vroege blootstelling?

Vies toilet onderweg - yuk!

Persbericht, van SCA/Tork, verstuurd via het ANP:

'Met de start van de zomervakantie gaat een groot deel van de Nederlanders met de auto de weg op. En dat is niet altijd aanleiding voor het fijne vakantiegevoel. Volgens bijna driekwart van de vakantiegangers zijn toiletgelegenheden bij parkeerplaatsen, wegrestaurants en tankstations er slecht aan toe. Vooral onhygiënische toiletten (91%), ontbrekend wc-papier (81%) en onfris ruikende toiletruimtes (76%) leiden tot irritatie. Bij het aantreffen van vieze wc’s onderweg, stelt meer dan de helft van de autorijders het toiletbezoek liever uit tot een schonere gelegenheid zich voordoet. Bijna twee derde verkiest de buitenlucht wel eens boven de aangeboden toiletfaciliteiten. Dit en meer blijkt uit recent onderzoek van hygiëne-aanbieder Tork. De fabrikant van tissues- en hygiëne-oplossingen vraagt hiermee aandacht voor regelmatig onderhoud en betere hygiëne van toiletfaciliteiten langs de snelweg.

 

Creatief omgaan met vies toilet tijdens autorit

Tijdens de autorit naar de vakantiebestemming ergert de Nederlander zich het meest aan vieze wc’s onderweg (60%), files (59%) en slechte eetgelegenheden (18%). Naast onhygiënische toiletten zijn ook de gebrekkige mogelijkheden voor het handen wassen een bron van irritatie. 45% zegt het storend te vinden wanneer zij de handen niet af kunnen drogen. Bijna 40% vindt ontbrekende of groezelige handzeep het meest vervelend. Dus verzint Nederland slimme oplossingen om hier zo min mogelijk hinder van te ondervinden. De vakantieganger vermijdt het contact met de toiletbril (80%), neemt een eigen voorraad wc-papier mee op reis (74%) en reinigt de handen achteraf extra zorgvuldig met desinfecterende handgel (69%). '

Tot zover het persbericht. Verder geeft het nogal voor de hand liggende resultaten van het onderzoek (door SCA/Tork): toiletten het smerigst in Frankrijk (gevolgd door Italië en Spanje), het schoonst in Duitsland. Tja. Tork moet natuurlijk aantonen dat de producten van dit bedrijf broodnodig zijn. Koop ons en je toilet is een stuk beter!

Toch vind ik de toiletten langs de weg tegenwoordig nogal meevallen - tenminste die bij tankstations. Van de winter, tussen Aix-en-Provence (ja, in het 'vieze' Frankrijk) en Nice heb ik er zeker drie uitgeprobeerd, en een paar dagen eerder, in omgekeerde richting, ook al een paar. Brandschoon, stuk voor stuk. Nog geen twee weken geleden, op de Nederlands-Belgische grens (Hazeldonk West), Shellstation: niks op aan te merken. Gelukkig maar.